« كرم بستانى » ، كه تائيه را چاپ كرده و اطلاع او از تائيه به همين اندازه است كه مىداند اين اثر به زبان عربى سروده شده ، گفته است : « الفتح » الانكشاف لأمر مغلق في عناصر لوحي . بستانى چون از تصوف بىاطلاع و مطلقاً فاقد ذوق عرفانى است ، منشى اين حقايق را يعنى عارفى كه با لسانى گرم و ذوقى بىنظير چنين مطالب عاليه‌اى را به نظم درآورده و آنچه را كه ديگران ، يعنى ارباب معرفت از كمل عرفا ، اگر مىخواستند بيان كنند بايد چندين مجلد مىپرداختند ، او در چند صفحه انشاد كرده ، چنين گرم و سرمست از بادهء تجليات ذات و صفات را كه فانى در سلطان وجود است و زبان او زبان حق است و حقيقة الحقايق ملقى آن حقايق معجزنشان بر قلب اوست - متكلف مىداند ! او معانى يك بيت از اين قصيدة را هم نمىفهمد ، اما مدعى است كه از آن جهت به تفسير ابيات نپرداخته كه شيخ حسن بورينى « لم يترك في شرحه لها زيادة لمستزيد . » ! اينكه ابن فارض در مقام ترجمانى حضرت ختم نبوت گفت : الفتح سورتي ، مراد او سورهء « الفتح » است كه با آيات إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً * لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً * وَ يَنْصُرَكَ اللَّهُ نَصْراً عَزِيزاً « 1 » . آغاز مىشود . [ گفتار در اقسام « فتح » ] فتوح رسول اللَّه - عليه و آله السلام - سه « فتح » است متفاوت از يكديگر . و هر كدام داراى احكام خاص است :

--> ( 1 ) - الفتح ( 48 ) : 1 - 3 .